پیش‌بینی قیمت گوشت برای شب عید

به گزارش پارسینه به نقل از اقتصادآنلاین، افشین دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، در واکنش به افزایش کم‌سابقه قیمت گوشت گوسفندی در بهمن ۱۴۰۴ در برخی مناطق کشور، در حالی که مسئولان از وفور دام خبر می‌دهند، ریشه این دوگانگی روایتی را تشریح کرد.

به گفته او، بازار با کمبود دام زنده مواجه نیست و وفور دام سبک و سنگین به‌وضوح در میادین اطراف تهران و سایر مناطق قابل مشاهده است؛ به‌طوری که در شرایط فعلی، اغلب دامداران در موقعیت فروشنده قرار دارند.

حذف ارز ترجیحی تصمیمی بدون پشتوانه حمایتی

دادرس با انتقاد صریح از سیاست حذف ارز ترجیحی، تأکید می‌کند که این تصمیم بدون پیش‌بینی سازوکارهای حمایتی لازم اجرا شده است. به گفته او، دولت پیش از اعمال این سیاست، هیچ برنامه مؤثری برای حمایت از تولیدکنندگان، به‌ویژه تأمین سرمایه در گردش دامداران، در نظر نگرفت.

همین خلأ حمایتی موجب شده دامداران توان نگهداری دام را از دست بدهند و برای جبران هزینه‌های جاری، ناچار به فروش سریع و بعضاً اجباری دام شوند؛ روندی که خود به بی‌ثباتی بازار دامن زده است.

انحصار کالابرگ گوشت مسدود شدن مسیر عرضه دامدار

مدیرعامل اتحادیه دام سبک یکی از عوامل تشدیدکننده بحران در بازار گوشت را انحصار تأمین گوشت کالابرگ در اختیار شرکت‌های بسته‌بندی می‌داند.

او توضیح می‌دهد که مصرف‌کننده برای استفاده از کالابرگ، ناچار به خرید گوشت بسته‌بندی از فروشگاه‌هاست و امکان خرید از قصابی‌ها وجود ندارد؛ موضوعی که عملاً مسیر عرضه مستقیم دامدار را مسدود کرده است. در چنین شرایطی، دامدار نه توان نگهداری دام را دارد و نه امکان فروش مستقیم محصول خود را پیدا می‌کند.

جهش ناگهانی قیمت دام زنده ردپای بازارسازی

دادرس با اشاره به تحولات قیمتی یک ماه گذشته می‌گوید قیمت دام زنده در بازه‌ای بسیار کوتاه، طی دو تا سه روز، حدود ۱۵۰ هزار تومان افزایش یافت.

بر اساس گفته‌های او، نرخ هر کیلو دام زنده از محدوده ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان به ۶۰۰ تا ۶۵۰ هزار تومان رسید. بررسی‌ها نشان داد که در برخی مناطق، شرکت‌های بسته‌بندی دام را با این قیمت‌های بالا خریداری می‌کردند و همین رفتار باعث تثبیت نرخ‌های جدید در بازار شد.

تغییر ناگهانی سیاست‌ها سقوط دوباره قیمت‌ها

به گفته مدیرعامل اتحادیه دام سبک، پس از تصویب مصوبه هیئت وزیران و برداشته شدن سقف واردات دام، همان خریداران عمده اقدام به کاهش قیمت کردند و نرخ دام زنده بار دیگر به حدود ۵۰۰ هزار تومان بازگشت.

دادرس این روند را مصداق روشن «بازارسازی» می‌داند و می‌گوید ابتدا با افزایش قیمت‌ها، فضا ملتهب شد، سپس با صدور مجوز واردات، شرایط تغییر کرد و تأمین گوشت کالابرگ نیز به واردات سپرده شد؛ در نتیجه، دامدار داخلی در وضعیتی بلاتکلیف قرار گرفت و به فروش اجباری روی آورد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار احتمال کاهش قیمت تا شب عید

دادرس معتقد است در کوتاه‌مدت و تا شب عید، احتمال کاهش محسوس قیمت دام زنده و به تبع آن گوشت وجود دارد.

او می‌گوید در حال حاضر، دام زنده در محدوده قیمتی ۵۲۰ هزار تومان با نوسان ۳۰ تا ۵۰ هزار تومانی معامله می‌شود و بر اساس منطق بازار، قیمت گوشت نیز باید کاهش یابد؛ مگر آنکه عوامل بیرونی و مداخلات غیرشفاف مانع این روند شوند.

هشدار درباره تهدید جدی امنیت غذایی

مدیرعامل اتحادیه دام سبک با نگاهی هشدارآمیز به آینده، تأکید می‌کند که پس از فروش گسترده دام‌ها و کاهش جمعیت دامی در سال آینده، کشور با چالش جدی تأمین گوشت روبه‌رو خواهد شد.

به گفته او، واردات به‌ هیچ‌وجه قادر به تأمین نیاز جمعیتی ۸۵ تا ۸۶ میلیون نفری کشور نیست و در آن مقطع، مصرف‌کنندگان ناچار خواهند بود گوشت را با قیمت‌های بسیار بالاتر خریداری کنند. دادرس سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و وزارت جهاد کشاورزی را مسئول مستقیم شرایط فعلی می‌داند.

ضعف نظارت؛ فشار بر دامدار، رهاسازی بازار

دادرس همچنین از عملکرد دستگاه‌های نظارتی انتقاد می‌کند و می‌گوید تمرکز نظارت‌ها عمدتاً بر دامداران است، در حالی که نظارتی بر واحدهای عرضه و شرکت‌های بسته‌بندی اعمال نمی‌شود.

او با طرح این پرسش که چرا قیمت‌های یک‌میلیون تا یک‌میلیون و صد هزار تومانی گوشت بررسی نمی‌شود، می‌افزاید: کسی نمی‌پرسد گوشت با چه نرخی وارد شده، هزینه بسته‌بندی چقدر بوده و منشأ این اختلاف قیمت سنگین چیست.

افزایش هزینه نهاده‌ها؛ فشار مضاعف بدون نظارت

مدیرعامل اتحادیه دام سبک به افزایش شدید قیمت نهاده‌های تولید داخلی نیز اشاره می‌کند و می‌گوید قیمت تفاله چغندر خشک از حدود ۳ هزار تومان به ۳۰ هزار تومان و سبوس به حدود ۴۰ هزار تومان رسیده است؛ آن هم بدون اینکه تغییری در نرخ ارز این محصولات رخ داده باشد.

به گفته او، در این بخش‌ها تعزیرات ورود نمی‌کند و فشار نظارتی صرفاً بر دامدار متمرکز شده است.

شکاف قیمتی دام زنده و گوشت؛ نتیجه دو حلقه رهاشده

دادرس اختلاف چشمگیر قیمت دام زنده و گوشت در خرده‌فروشی را ناشی از ضعف نظارت در دو بخش می‌داند:

نخست، نهاده‌های تولید داخلی که ارتباطی با آزادسازی ارز ندارند اما کنترل نمی‌شوند؛

و دوم، واحدهای عرضه و شرکت‌های بسته‌بندی که عملاً خارج از چارچوب نظارتی فعالیت می‌کنند.

گوشت وارداتی در برابر تولید داخل؛ مقایسه‌ای ناعادلانه

او با مقایسه کیفیت گوشت داخلی و وارداتی می‌گوید بر اساس آمار گمرک، میانگین قیمت گوشت وارداتی در ۹ ماه گذشته حدود ۷ تا ۸ دلار بوده و از نظر کیفیت، قابل مقایسه با گوشت تولید داخل نیست.

با این حال، این دو محصول در بازار کنار هم عرضه می‌شوند و همین مسئله، مبنای درستی برای مقایسه قیمت‌ها در اختیار مصرف‌کننده قرار نمی‌دهد.

جمع‌بندی؛ سیاست‌های مقطعی و خطر نابودی دامپروری

مدیرعامل اتحادیه دام سبک در پایان با انتقاد تند از سیاست‌های اتخاذشده تأکید می‌کند که تداوم این تصمیمات، صنعت دامپروری کشور را به سمت نابودی سوق می‌دهد.

به گفته او، دولت‌ها به جای برنامه‌ریزی بلندمدت و آینده‌نگر، صرفاً به دنبال حل مقطعی بحران‌ها هستند و عملاً تمام بار تأمین امنیت غذایی را بر دوش واردات گذاشته‌اند؛ رویکردی که در شرایط حساس کشور می‌تواند تبعات جدی و جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.